ProRail start een nieuwe landelijke bewustwordingscampagne om met name jongeren te wijzen op de risico’s van gevaarlijk gedrag bij spoorwegovergangen. De campagne, getiteld ‘The Unsent Message’, laat zien hoe één moment van onoplettendheid ervoor kan zorgen dat een laatste appje, Snap of bericht nooit meer wordt verzonden.
De laatste jaren ziet ProRail dat jongeren steeds meer betrokken zijn bij ongelukken en bijna-ongelukken rond overwegen. Tussen 2021 en 2025 steeg dat aantal van 17 procent naar bijna 33 procent. Er vielen in die tijd twaalf dodelijke slachtoffers onder jongeren in de leeftijd van 10 tot 29 jaar.
Gevaarlijk gedrag blijft groot probleem
Jaarlijks zijn er honderden gevaarlijke situaties op en rond overwegen. Denk hierbij aan het negeren van slagbomen en rood licht. Maar ook vaak wordt de snelheid van een trein onderschat of houden mensen geen rekening met het feit dat er een tweede trein aan kan komen. Daarnaast zien we dat haast een steeds groter wordende factor is waardoor mensen gevaarlijk gedrag vertonen.
Vaak gaat het nét goed
Gelukkig gaat het vaak net goed. Maar dat is relatief. Want voor machinisten zijn ook bijna-aanrijdingen heftige ervaringen. Edwin van de Vegte is al 25 jaar machinist. Het aantal gevaarlijke situaties dat hij heeft meegemaakt is niet meer bij te houden. “Maar het went nooit,” vertelt hij. “Laatst zag ik bij Staphorst een joggende dame. Zonder te kijken stak ze doodleuk over. Ik passeerde met 120 kilometer per uur. Als ik een halve seconde eerder was geweest had ik haar geraakt. Dan voel je weer precies waar je hart zit hoor. Bij Steenwijk trilde ik niet meer, maar zulke situaties gaan je niet in de koude kleren zitten.”
Zonder te kijken stak ze doodleuk over. Ik passeerde met 120 kilometer per uur. Als ik een halve seconde eerder was geweest had ik haar geraakt.
Machinist Amber Huigen kan erover meepraten. “Bij ons leerde je de eerste dingen al in de opleiding. Als je een tegentrein bent die vlak achter de eerste trein zit, toeter dan maar een keertje extra.” Het is geen overbodige luxe. Ook zij ziet het vaak misgaan. “Laatst nog reed er een fatbiker vlak voor me het spoor over. Gelukkig reed ik maar 40 en kon de persoon passeren. Maar het hoort natuurlijk niet en je hart zit op zo’n moment in je keel.”
Daar zijn ook vaak jongeren bij betrokken. Ze steken soms nog snel over bij rood licht, slalommen langs dalende of dichte spoorbomen of denken dat ze kunnen oversteken zodra de eerste trein voorbij is. Haast, ongeduld en afleiding door hun telefoon spelen daarbij een grote rol.
Met ‘The Unsent Message’ confronteert ProRail jongeren met de gevolgen van dat gedrag. In de campagne zien we jongeren die op een overweg net niet gegrepen worden door een trein waardoor hun laatst verzonden bericht nooit aankomt. De onverzonden berichten laten zien hoe snel het fout kan gaan langs het spoor.